Polska ma rozbudowany system podatkowy, który obejmuje zarówno osoby fizyczne, jak i firmy. Dla osób przyjeżdżających do Polski oraz dla tych, którzy planują pracować lub prowadzić działalność gospodarczą, ważne jest zrozumienie podstawowych zasad opodatkowania. Dzięki temu można uniknąć problemów z urzędem skarbowym i efektywnie planować swoje finanse.
1. Podatki dla osób fizycznych
Osoby pracujące w Polsce najczęściej spotykają się z podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). Jest on pobierany zarówno od wynagrodzeń, jak i innych źródeł przychodów. W 2025 roku obowiązują dwa główne progi podatkowe:
-
12% – dla dochodów do określonej kwoty rocznie,
-
32% – dla dochodów powyżej wyznaczonego progu.
W praktyce oznacza to, że im wyższe dochody, tym wyższy podatek. Oprócz stawek podatkowych, osoby fizyczne mogą korzystać z różnego rodzaju ulg, takich jak ulga na dzieci, ulga rehabilitacyjna czy ulga internetowa. Warto pamiętać, że podatek PIT jest automatycznie pobierany przez pracodawcę z wynagrodzenia, ale osoby prowadzące działalność gospodarczą same rozliczają się z urzędem skarbowym.
2. Podatek VAT
Podatek od towarów i usług (VAT) jest jednym z głównych podatków pośrednich w Polsce. Obowiązuje w handlu, usługach i transakcjach biznesowych. Standardowa stawka VAT wynosi 23%, jednak istnieją również stawki obniżone:
-
8% – dla wybranych usług i produktów,
-
5% – dla niektórych artykułów spożywczych, książek i czasopism.
Firmy zarejestrowane w Polsce pobierają VAT od sprzedaży swoich produktów lub usług i odprowadzają go do urzędu skarbowego. W praktyce konsumenci finalni płacą VAT przy zakupach, nie angażując się w formalności rozliczeniowe.
3. Składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne
Poza podatkiem dochodowym, osoby pracujące w Polsce odprowadzają składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Składki te obejmują:
-
ubezpieczenie emerytalne,
-
ubezpieczenie rentowe,
-
ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe,
-
składkę zdrowotną.
Wysokość składek zależy od rodzaju umowy i wynagrodzenia. W przypadku umowy o pracę pracodawca odprowadza większość składek automatycznie, co zapewnia pracownikowi prawo do świadczeń zdrowotnych i emerytalnych w przyszłości.
4. Podatki dla przedsiębiorców
Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą mają możliwość wyboru formy opodatkowania, która najlepiej odpowiada ich potrzebom. W Polsce dostępne są m.in.:
-
podatek liniowy 19% – stała stawka niezależna od dochodu,
-
zasady ogólne – progresywny podatek PIT, taki sam jak dla osób fizycznych,
-
ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – uproszczona forma rozliczenia z określonymi stawkami zależnymi od rodzaju działalności.
